|
HAZIR RULO ÇİM
Hazır çim ( Rulo çim ) : Daha önce alana ekilerek oluşturulmuş,
birkaç kez biçilerek ve bakımla kök gelişimi sağlanmış çimin,
araziden kesilerek ( kökleriyle birlikte) adeta bir halı gibi
, rulolar halinde sarılarak, başka bir alana serilmesi için
hazır hale getirilmesidir. Özellikle sıcak yaz aylarında ,
ekme çimin riskli olduğu zamanlarda hazır çim uygulaması oldukça
yaygındır.
Hazır çim yeni yerine serilmeden önce tarlaya ekilmiş, defalarca
sulama , biçim, gübreleme işlemi görmüş olması açısından ekme
çime göre daha maliyetli bir iştir. Gerek ekim, gerek bakım
ve gerekse ağır hazır çim rulolarının taşınması ve nakliyesi
ekme çime göre maliyeti arttıran kalemlerdir.
Geçmiş yıllarda hazır çimin fazla tanınmaması, talep azlığı
vs gibi nedenlerden dolayı az sayıda hazır çim üreticisi olduğundan
fiyatlar oldukça yüksekti ve çoğunlukla belediye park ihalelerinde
uygulama alanı bulmakta idi. Ancak günümüzde hazır çime olan
talep artmış buna paralel olarakta üretici sayısı ve dolayısıyla
rekabet artmış ve fiyatlar daha makul düzeylere inmiştir.
zamanla enflasyonun etkisiyle herşeyin fiyatı yükselirken
7-8 yıllık bir süreye rağmen hazır çim fiyatları neredeyse
yarı yarıya hatta bazı durumlarda üçte bir fiyatına düşmüştür.
Hazır çim ( rulo çim) yaz ayları yanında ,
kısa bir süre içinde yeşil alan tesis edilmesi gerektiği hallerdede
imdada yetişmektedir. Hazır çim uygulamalarının yaygın olmadığı
dönemlerde Hazır çim uygulaması oldukça pahalı ve külfetli
bir işti, ancak günümüzde hem daha pratik ve bilinçli bir
şekilde uygulanmakta ve hemde daha ekonomik şartlarda Hazır
çim tesis etme olanağı mümkün olmaktadır. Hazır çim plastik
halı saha değildir. Çoğu kişi bu yanılgıya düşmektedir. Hazır
çimde diğer çim gibi iyi bir toprak hazırlığına ve Hazır çimde
beslenmeye ve bakıma gereksimin duyar.
HAZIR ÇİM UYGULAMASI
Hazır çim uygulamalarında kullanılan karışım önemlidir
ve ister Hazır çim ve isterse ekme çim olsun o bölge koşullarına
adapte olabilecek bir karışımdan oluşturulması gerekmektedir.
Hazıe çimde başarı sağlayabilmek
için ilk koşul döşendiği günden itibaren sıkça ve bolca su
verilmesidir. sulamada günün yakıcı sıcaklarından kaçınmalı
ve daha serin saatler seçilmelidir.
Hazır çim alana serilmeden önce
çim uygulanacak alan temizlenmeli ve çim toprağı işlenmeli,
toprak iyi değilse iyi toprak serilmeli ve üzerine Hazır çim
uygulanmalıdır.
Hazır çim uyuglandıktan sonra silindirle
sıkıştırılarak toprakla teması sağlanmalıdır.
ÇİM ALANI TESİSİ
Çim: Şehirleşme ile birlikte yeşil alanların hızla yokolması
gerek görsel ve gerekse sağlık açısından kotu çevre koşullarının
oluşmasına neden olmuş ve zamanla bunun yapay yolla telafisine
gidilmiştir.
Daha yaşanabilir ortamlar yaratmak için şehirlerde park ve
bahçeler tesis edilmeye başlamıştır. Park ve bahçe tesisinde
en onemli unsurlardan biriside çim dir. Alanda bulunan ağaç
ve çiçekler için güzel bir fon oluşturarak diğer bitkilerin
güzelligini ortaya çıkarır.
Çim gerek görsel olarak estetik bir gorunum oluşturmakta ve
gerekse güneş ışınlarını emerek gözlerin güneş ışınlarından
etkilenmesini azaltmakta, tozları engellemekte, temiz bir
ortam sağlamaktadır.Spor sahalarında ise yumuşak bir zemin
oluşturarak üzerinde daha emniyetle hareket edilebilir bir
alan oluşturmaktadır. Fazla egim arzeden alanlarda tutucu
görev gorerek toprak kaymasını engeller.
Çim zeminler genellikle
Graminae familyasından olan bitkilerle tesis edillir.
ÇİM ALANLARI OLUŞTURURKEN NELERE DİKKAT ETMELİ
Çim
tesisinde alanda çok sayıda bitki bulundurulması gerek görsel
ve gerekse bakım süreci açısından olumsuz bir durum yaratır.
Bitkiler çim alanının kenarına gelecek( geri planda kalacak)
şekilde dikilmelidir.
2 - Çim ekiminden önce alandaki her türlü inşaat işi(bina,yol,duvar,
aydınlatma vs) önceden bitirilmiş olmalıdır..
3 - Çim ekiminden önce bitkilendirme işi tamamlanmalıdır.
4 - Yabancı ot ilaçlaması yapılacaksa çim ekiminden önce yapılmalı
ve toprak temizlenmelidir.
5 - Ekimden bir süre sonra toprak yerleşir ve 3-4 cm seviye
düşer bu nedenle yollalrı yaparken bu seviye dikakte alınmalıdır
BİTKİ SEÇİMİ
........Çim sahaların tek bir
çim ile tesisi dogru olmaz..Çim sahalarda kullanılan bitkilerde
aranan özellikleR şu şekilde özetlenebilir.
1. - Renk: Çim bitkilerindeki yapraklar koyu yeşilden gri
yeşile kadar çeşitli tonlardadır. Çim bitkisindeki aranan
en uygun renk ise taze yeşil renktir. Bu rengin yaz ve kış
kor unması tercih sebebidir Ancak yaz evleri gibi bazı yerlerde
kullanılan çim türlerinde kışın sararmalar sakınca yaratmaz
.
2 - Kuvvetli kök gelişimi: Özellikle spor alanlarında ve sık
biçilen yerlerde yüzeysel köklü türler zarar görür. Bu yerlerde
kuvvetli kök gelişimi yapan türler kullanılmalıdır.
3-.Çim alanlarında bitkilerin önce hızlı bir gelişme ile alanı
kaplaması daha sonrada yavaş gelişme göstermesi istenir. Çünki
devamlı hızlı gelişme çok sık biçme grerektirir.
4 - Basılmaya dayanıklı olmalıdır.:.
5 - Uzun ömürlülük: Çim alanları kısa ömürlü yeşil alanlar
olarak görmek yanlıştır. İyi bakımlı çim sahalar 15-20 yıl
bozulmadan kalabilirler. Uzun ömürlülük, bakım koşulları yanında
çim bitkilerinin kendini yenileme kabiliyetine de bağlıdır.
6 - Sık biçime dayanıklılık: Çim alanlarının homojen ve düzgün
görünüme sahip olması sık biçimle sağlanabilir. Seçilecek
çim bitkilerinin sık biçime dayanıklı olması istenir.
7. - Hem dikin eve hemde enine yayılma özeligi olmalıdır..
8 -Kuraklığa dayanıklı olması istenir
9 - Tekstür: Çim alanlarda ince, dar ve narın yapraklı çim
tür ve çeşitleri istenir. Kaba, kalın yapraklı türler güzel
görünüş vermezler
10. - Çim hastalıklara Dayanıklı olmalıdır.
ÇİM ALANLARINDA KULLANILAN CİNS VE TÜRLER
Çim alanları tesisinde kullanılan serin iklim çim bitkileri
genellikle dört cins içinde (Agrostis, Poa, Festuca ve Lolium)
toplanmış tür ve çeşitlerdir. Bunun yanında sıcak iklimler
ve az bakımlı yerler için yazın yeşil kalan fakat kışın sararan
rizom ve stolonlar gibi vegetatif organları ile yeşil saha
tesis edilen bitkiler de (Zoysia sp, Cynodon sp gibi) vardır.
Yumak Yapan Çimler -------------------------------
Kök Sap Yapan Çimler
(üst çimler) -----------------------------------------(alt
çimler)
F rubra var. Comutata(Fallax) -------------------------------Agrostis
tenilus
F. ovma --------------------------------------------------------------A.
stolonifera
F arundinaceae ----------------------------------------------------F.
rubra var. rubra
F pratensis (F. elatior) -------------------------------------------Poa
prantensis
Lollium perenne ---------------------------------------------------Poa
trivialis (sülük)
Cynosorus cristatus
.
İKLİM İSTEKLERİNE
GÖRE
1-SERİN VE ILIK MEVSİM ÇİM TÜRLERİ
Bu gruba giren çim türleri serin ve ılıman bölgelerde (15-21°C)
iyi gelişirler.Sulandıkları zaman yıl boyu yeşilliğini muhafaza
ederler.
Agrostis (Tavus otu) türleri
Agrostis türleri ince tekstürlüdürler. Sıkı ve kaliteli çim
oluştururlar.
Agrostis alba aut pp. (Ak tavus otu):
Agrostis tenius (A. Vulgaris, A. Capillaris L.).
Agrostis stolonifera L (Bataklık tavus otu):
Festuca (Yumak otu) türler
rubra L. (Kırmızı Yumak Otu):
1. Festuca rubra var. Comutata (F. rub. var. FaIIax-)
2. Festuca rubra var. rubra (F. rub. Var.Genoina);
3 Festuca rubra var, Stolonifera "Reptans":
Festuca ovina L. (Koyun Yumağı):
F. ovina Capillata Lam:
F. Ovina var. Vulgaris Koch.:
Festuca pratensis (F. Elatior):
Poa (salkım otu) türleri
Poa pratensis L. (Çayır salkım otu):
Poa trivialis (Adi salkım otu):
Lolium prenne (İngiliz
çimi)
Cynosorus cristatus L. (Tarak otu):
Ophiopogon jnponicus-Liliaceae (Kara çim);.
2-SICAK MEVSİM (SICAK BÖLGE) ÇİM TÜRLERİ
Sıcak bölgeler ve yazın kullanılan yerlerde (yazlıklar gibi)
çim saha tesisinde yalnız veya karışım olarak kullanılırlar.
Sıcak ve kuraklığa dayanıklı türlerdır. Renklerinin gri-mat
oluşu ve kışın sararması gibi olumsuz yönleri vardır.
Cynodon dactylon (Bermuda
çimi) ve melezleri: Bu çim türü sıcak bölgelere çok iyi uyum
sağlar.
Cynodon transvaalensis
(Uganda çimi): Bermuda çimi gibi sıcak bölgelere uygun,
kurağa dayanıklıdır.
Zoysia matrella ve melezleri (Japon çimi): Sadece sıcak
bölgelere uyan bir çim türüdür.
Zoysia tenufolia (Japon tapınak otu): İnce yapraklı,
bodur (biçme gerektirmeyen) yavaş fakat kuvvetli gelişen bir
çim türüdür.
Zoysia japonica: Kurağa dayanıklı bir türdür. Az bulunur.
ÇİM ALANLARININ TESİSİ
Çim sahaların tesisi için en uygun mevsimler ilkbahar ve özellikle
sonbahar aylarıdır. Gerek yabancı ot ve gerekse karınca zararı
nedeniyle en ideal zaman sonbahardır.
i
Çim saha tesislerinde amaca uygun çim karışımları kullanılmalıdır.
Ticari olarak hazır karışımlar olduğu gibi, değişik türlerin
karışımı amaca uygun olarak hazırlanabilir. Karışımlarda üst
ve alt çimler birlikte kullanılmalıdır. Üst çimler dikine gelişme
gösterirken alt çimler toprak yüzeyini örterler
CİM BİTKİLERİNİN ÖZELLİKLERİ
1 - Tekstür (yapısı):
(İnce dar yapraktan genişe doğru)
festuca rubra
Agrostis tenıus
Lollium perenne
Poa pratensis
Zoysia sp.
Cynodon dactylon
Festuca arundinaceae
2 - Biçme yüksekliği istekleri
(Yüksek biçimden-kısa biçime)
Festuca arundinaceae
Festuca rubra Poa pratensis
Lollium perenne
Agrostis tenıus
Zoysia sp
Agrostis stolonifera
3 - Sıcağa
dayanıklılık:
(Yüksek sıcaklıktan düşük sıcaklığa doğru )
Zoysia sp.
Cynodon dactylon
Festuca arundinaceae
Agrostis stolonifera
Poa pratensis
Agrostis tenius
Lollium perenne
Festuca rubra
4 - Tuza dayanıklılık
(Çok dayanıklıdan-az dayanıklıya)
Zoysia sp
Cynodon dactylon
Festuca arundinaceae
Lollium perenne
Poa pratensis
Festuca rubra
Agrostis tenıus
5 - Soğuğa dayanıklılık
(Kışın rengini koruması)
Poa pratensis
Festuca rubra
Agrostis tenius
Lollium perenne
Festuca arundinaceae
Zoysia sp.
Cynodon dactylon
6 - Kuraklığa dayanıklılık
(Çok dayamklıdan-az dayanıklı)
Zoysia sp
Cynodon dactylon
Festuca rubra
Poa pratensis
Lollium perenne
Agrostis stolonifera
Agrostis tenıus
7 - Gölgeye dayanıklı
(Tam gölgeden-gümşe doğru)
Festuca rubra
Zoysıa sp
Agrostis stolonıfera
Agrostis tenius
festuca arundınacea
Poa pratensis
Lollıum perenne
Cynodon dactylon
8 - Yıpranma kaybolma dayanma
(Dayanıklıdan zayıfa doğru)
Zoysia sp
Festuca arundınacea
Cynodon dactylon
Lollium perenne
Poa pratensis
Festtuca rubra
Agrostis tenius
Agrostis stolonıfera
9 - Az yıpranmada yenilenme
(Hızlıdan-yavaşa doğru)
Cynodon dactylon festuca arundinacea
Lollıum perenne
Poa pratensis
Agrostis stolonifera
Festuca rubra
Zoysia sp
Agrostis tenius
Çim karışımlarında
genellikle kullanılan oranlar
Agrostis türleri
--------------------% 5-10
Festuca rubra ve çeşitlen-----% 30-50
Festuca ovina---------------------% 10-20
Poa pratensis ve çeşitlen----% 20-30
Lollium perenne------------------% 10-20 olarak kullanılır
(ağırlık olarak).
Karışımlar genellikle üçlü veya dörtlü olur. l m2 'ye 30-50
gr gelecek şekilde ekim yapılır.
ÇİM EKİMİ
Çim ekiminde en önemli konulardan birisi toprak hazırlığıdır.
Kaba tesviyeden sonra tırmıklama (ince tesviye) yapılır. Tırmıklama
işlemi önemlidir, sahada küçük çukurluklar ve tepecikler kalmaması
gerekir Tırmıklama işleminden sonra toprağın üzerinden 40-50
kg'hk bir silindir geçirilir veya tabana 30x30 cm'lik ortadan
saplı tahta tokmakla toprak iyice bastırıhr(dövülür). Öyleki
ayak basıldığı zaman ayak izi kalmaması gerekir.
Toprak hazırlığı tamamlanınca ekme işlemi yapılır Genel olarak
1m2 alana 30-40 gram arasında tohum düşürülür ancak iri tohumların
(Lollium perenne gibi) çok olduğu karışımlarda bu 50 grama
kadar çıkarılabilir. İlkbahar ekimlerinde keza % 20 daha fazla
tohum ekilir
Tohum ekme işi rüzgarsız, sakin bir havada sabah veya akşam
üzeri yapılmalıdır. Tohum ekimi tamamlanınca tekrar silindir
geçirilerek (veya tahta tokmakla bastırılarak) tohumların
toprağa yapışması sağlanır. Bundan sonra çok önce 1-2 mm kalınlıkta
bir kapak atılır. Hiç kapak atılmasada zarar olmaz. Çünkü
çok küçük olan tohumlar toprak aralıklarına girerek aralarda
çimlenirler. Kapak materyali olarak yaprak çürüntüsü ile toprak
karışımı veya çok iyi yanmış, elenmiş çiftlik gübresi ile
toprak karışımı kullanıla bilir.
Tohumların bastırılması ve kapak işlerinden sonra en önemli
iş sulamadır. toprağı yerinden oynatmayacak tazyikte,ince
süzgeç başlık takılarak sulama yapılmalıdır. yoksa çimler
yerinden oynar ve yer yer sahada boşluklar oluşur.Tüm alanın
iyice sulanmasına dikkat edilmelidir. tohumların çimlenmesi
ve gelişebilmesi için su önemlidir.. Sulama 3-5 cm kalınlıkta
toprak tabakası ıslanacak şekilde ve çim yeşerinceye kadar
her gün yapılmalıdır.
Tohum ekmeden önce toprak çok kuru ise tohum ekiminden sonra
suyu emmesi zor olacağı için ekimden 1-2 gün önce bol olarak
sulanır.
Ekilen tohumlar, bitki türüne göre ve ekim mevsimine bağlı
olarak 7-21 gün arasında çimlenirler. Bu durumda çim ekilen
saha bir ay boyunca hiç kurumadan, nemli kalacak şekilde her
gün sulanması gerekir.
ÇİM ALANLARININ BAKIMI
Bitkiler 6-10 cm oldukları zaman ilk biçim yapılır. İlk biçme
keskin bir çim makası veya keskin tırpanla yapılması doğru
olur.
Biçme artıkları metal tarak ile toplanmalı ve sahadan uzaklaştırılmalıdır.
İkinci biçim de tırpan veya makasla yapılırsa iyi olur. Bundan
sonra merdane geçirilmesi kardeşlenmeyi teşvik eder ve çimler
sıklaşır.
Çim sahalar tesis edildikten sonra bakım işlemleri yerine
getirilmez ise kısa zamanda bozulur ve özelliklerini kaybederler.
Bakım işleri içinde en önemlisi biçme ve sulamadır. Çim alanların
devamlı olarak biçilmesi bitkilerin kendilerini yenilemesini
sağlar. Bitkiler 6-8 cm'ye geldikleri zaman hemen 2-3 cm yükseklikten
biçilmeleri gerekir
Her biçimden sonra sulama (gerekiyorsa gübreleme) yapılmalıdır.
Biçimden sonra sulama yapılmaz ise bitkiler sararıp kuruyabilirler.
Çim sahalarda sulama ile birlikte 2-3 ayda bir gübreleme yapılması
bitkilerin gelişimine yardımcı olur Ancak fazla gübreleme
bitkilerin dayanıklılığını azaltır. Bu nedenle gübre lemeyi
en az seviyede yapmalıdır. Vegetasyonun azaldığı kış aylarında
gübrelemeden kaçınmalıdır
Gübrelemeden sonra bol su verilmesi gerekir. Bu şekilde bitkilerin
gübreden yanması engellenir.
Diğer bir bakım işlemi yabancı ot mücadelesidir. Bunun için
baştan bazı önlemleri almak gerekir. İlk tesis aşamasında
çiftlik gübresi yerme yaprak çuruntüsü veya torf veya organik
gübre gibi maddeler kullanılmalıdır eger çiftlik gübresi kullanılacaksa
eski-yanmış-toz haline gelmiş gübre kullanılmalıdır.
Tohum ekimi sonbaharda yapılırsa daha az ot çıkar Çimlenme
ile birlikte gelişen yabancı otlara karşı selektif yabancı
ot ilaçlan (Tordan gibi) kullanılabilir.
Çim alanında yer yer boşlıklar varsa bunlar çim varsa toprak
çukurluğu doldurularak yeniden ekilir.boşluklar aşırı ısınmış
suyla sulamadan yada hastalıklardan kaynaklanıyor olabilir.
Dığer bitkiler gibi çim bitkileri de hastalanabilir. Hastalanan
bitkiler kümeler şeklinde ölürler ve yerleri boş kalır.
Bu durumda önce hastalığın nedenlerini saptamak gerekir Aşırı
sulama ve sıcak bir araya gelince bitkiler hızlı fakat zayıf
gelişirler Zayıf gelişen bitkiler kolayca hastalanırlar. Aşırı
azotlu gübre verilmei., birim alana fazla tohum atılarak çok
sık fakat zayıf bitkiler oluşturulması bitkilerin kolayca
hastalanıp çökmelerine neden olur. Çim bitkilerinde en çok
Phytium sp. (Çökerten) Rhızoctoma sp. (Kökboğaz, hastalığı)
ve Fusarium sp (Solgunluk) gibi hastalıklar görülür. Özellikle
ilk tesis döneminde genç çim bitkilerinin phytium veya
rhizotonia ile çökmesi çok görülür. Çim alanlarında kötü drenaj
nedeniyle su göllenmelerı varsa buradaki bitkiler boğulur
ve hastalanıp ölebilirler.
ÇİM SULAMASI
Çim bitkilerinin çoğu saçak köklü
olup kökleri 15-20 cm derinliktedir ve yağışsız geçen yaz
aylarında sulama isterler. Ortalama üç günde 8 mm yağış (lm2ye
8 kg) gerekir. Sulama işleri yaz boyunca devam eder.
Her sulamada bitkilerin köklerinin dağıldığı 10-15 cm'lik
toprak tabakasının ıslanması gerekir
Kaynak: http://www.bahce.biz
|
